انتقال و فروش سهام و چگونگی فروش سهام متوفی پس از فوت او
سهام بخشی از دارایی و اموال به جا مانده افراد محسوب می شود. اوراق بهادار و سهام متوفی ، پس از فوت او مانند دیگر دارایی هایش بین وراث به نسبت، تقسیم می شود.
انتقال و فروش سهام متوفی
انتقال سهام متوفی توسط سازمان سمات (شرکت سپرده گذاری مرکزی اوراق بهاداروتسویه وجوه) انجام میشود. در مرحله اول، وراث باید شرکت سپرده گذاری مرکزی را در جریان فوت سهامدار قرار دهند. سهامداران شرکت مورد نظر به همراه وارثین متوفی، جلسه ای بر مبنای انتقال سهام متوفی تنظیم می نمایند و اقدامات لازم را برای گرفتن گواهی نقل وانتقال انجام میدهند. وراث پس از تقسیم سهام متوفی به اداره مالیات مراجعه می نمایند.
از میان وراث یک نفر به عنوان نماینده انتخاب می شود. لازم است نماینده ورثه به شرکت سهام متوفی مراجعه کرده و اسناد و مدارک متوفی و مشخصات هویتی وراث را برای تقسیم سهام تحویل دهد. شرکت، پس از بررسی های لازم در مورد تقسیم سهام وراث، مدارک مورد نظر را به شرکت سپرده گذاری مرکزی ارسال می نماید. در ادامه، مراحل انتقال و فروش سهام متوفی به وارثان و فرزندان آنها را با جزئیات شرح خواهیم داد.

مدارک مورد نیاز برای صورتجلسه انتقال سهام متوفی
- برگه انحصار وراثت متوفی
- گواهی واریز مالیات بر ارث
- وصیتنامه متوفی (در صورت داشتن وصیت نامه)
- گواهی فوت متوفی
- شناسنامه متوفی
- شناسنامه و کارت ملی تمامی وراث
- صفحه دوم شناسنامه مادر متوفی (در صورتی که در قید حیات باشند)
- برگ سهام متوفی یا گواهی نقل و انتقال متعلق به متوفی
لیست بهترین کارگزاری های بورس برای خرید و فروش سهام
- تنوع بالای رمزارزها و بازارها
- مناسب برای فیوچرز و کپیترید
- اپلیکیشن اندروید و آیاواس
- پشتیبانی آنلاین ۲۴ ساعته
- ابزارهای امنیتی و ضد فیشینگ
- پشتیبانی تلفنی ندارد
- واریز و برداشت بانکی پشتیبانی نمیشود
- دسترسی و احراز هویت بسته به کشور محدود است
- کارمزدها در برخی بازارها و سطوح کاربری متفاوت است
- تنوع بسیار بالای ارزهای دیجیتال
- اپلیکیشن اندروید و نسخه وب
- خرید و فروش آنی بدون کارمزد انتقال
- پشتیبانی تلفنی و آنلاین
- احراز هویت نسبتاً سریع
- احراز هویت برای معامله الزامی است
- کارمزد ثابت نیست و به سطح کاربری وابسته است
- اطلاعات رسمی درباره اپ iOS شفاف نیست
- پشتیبانی حضوری ندارد
- تنوع بسیار بالای جفتارزها
- کارمزد بسیار پایین در اسپات و فیوچرز
- اپلیکیشن موبایل و نسخه وب
- پشتیبانی چت آنلاین و ایمیل
- مناسب برای تریدرهای مبتدی تا حرفهای
- پشتیبانی تلفنی ندارد
- برای استفاده کامل از خدمات، احراز هویت لازم است
- ممکن است برخی محدودیتها بسته به کشور اعمال شود
- تنوع بسیار بالای ارزهای دیجیتال
- معاملات اسپات و اهرمدار
- پشتیبانی ۲۴ ساعته
- احراز هویت سریع
- اپلیکیشن اندروید
- ابزارهای سفارشگذاری حرفهای
- احراز هویت برای معامله الزامی است
- نسخه iOS مستقل گزارش نشده
- کارمزدها برای همه کاربران یکسان نیست
- برای برداشت و واریز باید قوانین بانکی و شبکه را در نظر گرفت
- کارمزد میکر/تیکر پایه ۰.۱٪ برای معاملات اسپات طبق مستندات API
- اپ موبایل (اندروید) و وباپ برای دسترسی راحتتر
- وجود کانالهای پشتیبانی: تلفن، ایمیل، چت آنلاین و ثبت تیکت
- ارائه بازارهای متنوع مثل اسپات و پایاپای در پلتفرم
- فعال بودن مستندات API برای دریافت کارمزدها و دادههای معاملاتی
- صفحه «کارمزدها» ممکن است در برخی شرایط/رابطها داده را نمایش ندهد
- تعداد دقیق جفتارزها و آمار ماهانه کاربران بهصورت عمومی اعلام نشده است
- برای دریافت لینکهای شبکههای اجتماعی (بهجز تلگرام/ایکس/لینکدین) در منابع رسمی ممکن است محدودیت دسترسی وجود داشته باشد
- تنوع بالای رمزارزها
- معاملات اسپات و اهرمی
- اپلیکیشن و نسخه وب
- پشتیبانی ۲۴ ساعته
- ابزارهای حرفهای مثل ربات و API
- احراز هویت برای معامله لازم است
- کارمزدها پلکانی و وابسته به سطح کاربری است
- برای برخی کاربران رابط حرفهای ممکن است کمی پیچیده باشد
- کارمزد تبدیل/معاملات اسپات طبق محتوای رسمی ۰.۲٪ اعلام شده است ([excoino.com](https://www.excoino.com/blog/faq/?utm_source=openai))
- امنیت چندلایه شامل رمزنگاری، 2FA و کیف پول سرد (طبق صفحه درباره ما)
- پشتیبانی ۲۴/۷ و امکان ارسال تیکت/ایمیل پشتیبانی ([excoino.com](https://www.excoino.com/about-us?lang=en))
- اپلیکیشن اندروید با قابلیت واریز سریع و دسترسی به کیف پول داخلی ([play.google.com](https://play.google.com/store/apps/details?id=com.excoino.excoino))
- احراز هویت با زمانبندی اعلامشده (کمتر از ۱ روز در وب و کمتر از ۵ دقیقه در اپ) ([excoino.com](https://www.excoino.com/?lang=en))
- برای واریز/برداشت ریالی احراز هویت اجباری است ([excoino.com](https://www.excoino.com/?lang=en))
- شفافیت کامل هزینههای جزئی (مثل هزینههای برداشت برای هر شبکه/ارز) ممکن است به شکل یکجا و ساده برای همه کاربران در صفحات عمومی نباشد
- بررسیهای کاربران در فروشگاه گوگل پلی شامل بازخوردهای منفی نیز هست (این مورد به معنی حکم قطعی نیست، ولی نشاندهنده ریسک تجربه کاربری است) ([play.google.com](https://play.google.com/store/apps/details?id=com.excoino.excoino))
- تنوع بالای رمزارزها و بازارهای ریالی و تتری
- معاملات اسپات و تعهدی با ابزارهای حرفهای
- احراز هویت سریع و شروع کار آسان
- اپلیکیشن اندروید و وباپلیکیشن
- پشتیبانی ۲۴ ساعته و آنلاین
- امنیت مناسب با برداشت امن و آدرسهای تاییدشده
- احراز هویت برای معامله الزامی است
- کارمزدها پلکانی و وابسته به حجم معاملات هستند
- در برخی شبکهها و داراییها ممکن است واریز و برداشت موقتاً محدود شود
- برای کاربران حرفهای خارجیمحور، بازار فقط داخلی است
- سرویس «معامله آسان» با تجربه سریع و ساده
- ادعای «بدون کارمزد» برای معاملات سرویس معامله آسان
- پشتیبانی آنلاین ۲۴/۷
- احراز هویت سریع (کمتر از ۱۰ دقیقه)
- پشتیبانی از ۶۰۰+ رمزارز در سرویس معامله آسان
- در صفحات رسمیِ بررسیشده، جزئیات دقیق کارمزد انواع معاملات غیر از «معامله آسان» بهصورت شفاف نمایش داده نشد
- اطلاعات دقیق روشهای واریز/برداشت (برای نگاشت به کارت/پایا/ساتنا) در منابع قابل استخراج این جستوجو واضح نبود
- فیوچرز با کارمزد رقابتی (تا حدود ۰.۱٪ در منابع رسمی)
- تنوع بالا: ۷۰۰+ ارز و بازارهای مشتقات
- پشتیبانی ۲۴/۷ چندزبانه طبق توضیحات اپ
- معرفی لایههای امنیتی مثل 2FA و کیفپول سرد/گرم
- تیم و کانالهای رسمی برای ارتباط و اطلاعرسانی
- محدودیتهای دقیق کارمزد/برداشت برای «بدون احراز هویت» ممکن است شرایطمحور باشد
- کارمزد واقعی و هزینه نهایی به شرایط قرارداد/نوع سفارش وابسته است
- برای برخی کاربران، فرآیندهای KYC ممکن است زمانبر شود (تا حدود ۲۴ ساعت)
وارثان قانونی سهام متوفی چه کسانی محسوب می شوند؟
- پدر و مادر، اولاد و اولاد اولاد (نوه)
- پدر و مادر و اولاد متوفی
- اولاد اولاد (نوه ها)
- اولاد اولاد اولاد (نبیره ها)
- اجداد (پدر بزرگ و مادر بزرگ) و برادر و خواهر و اولاد آنها
- جد (پدر پدر و پدر مادر) و جده (مادر پدر و مادر مادر) و برادر و خواهر
- پدر جد و مادر جد و پدر جده و مادر جده و فرزندان برادر و خواهر
- عمات (عمه) و عمام (عمو) و اخوان (دایی) وخالات (خاله) و اولاد آنها
- عمو و عمه و خاله و دایی درجه (درجه اول) و اولاد آنها (درجه دوم)
- عمو و عمه و خاله و دایی پدر و مادر (درجه اول) و فرزندان آنها (درجه دوم)
تقسیم سهم الارث وارثین متوفی
ارث متوفی در بین وارثین وی به نسبت درجه فامیلی، تقسیم میشود. در صورت وجود وصیت نامه تا یک سوم اموال از جمله سهام متوفی ، طبق وصیت عمل میشود. در جداول زیر میزان ارثی که به هریک از بازماندگان میرسد، آورده شده است.

جدول 1-1

جدول 2-1

جدول 3-1
کلیه اطلاعات سهامداران و دارایی های بورسی آن ها نزد سپرده گذاری مرکزی موجود است. بنابراین فرایند انتقال سهام متوفی نیز تنها توسط سپرده گذاری مرکزی و تسویه وجوه امکان پذیر است.
سه مرحله انجام انتقال سهم متوفی به ورثه
انتقال سهام متوفی به ورثه مستلزم گذراندن سه مرحله زیر می باشد:
1- دریافت گواهی انحصار وراثت
2- پرداخت مالیات بر ارث سهام متوفی
3- مراجعه به دفاتر پیشخوان منتخب
1- دریافت گواهی انحصار وراثت
با مراجعه به شورای حل اختلاف آخرین محل اقامت متوفی می توان این گواهی را دریافت کرد.
گواهی انحصار وراثت، میزان سهم الارث هر کدام از وراث را مشخص می کند.
در نهایت سهام متوفی میان وارثان تقسیم خواهد شد.
مدارک لازم برای دریافت گواهی انحصار وراثت
- گواهی فوت متوفی
- استشهادیه محضری
- شناسنامه متوفی
- عقدنامه یا رونوشت
- شناسنامه وراث
- در صورت وجود، وصیت نامه رسمی شخص فوت شده
2 – پرداخت مالیات بر ارث سهام متوفی
برای پرداخت مالیات بر ارث، لزومی به تعیین تکلیف همه داراییها به صورت یکجا نمی باشد. وارثان فرد متوفی می توانند تنها در خصوص دارایی بورسی ایشان اقدام به پرداخت مالیات نمایند. در قانون، نسبت ورثه با متوفی در تعیین ارزش مالیات موثر است. به عبارتی هر قدر نسبت ورثه با متوفی نزدیک تر باشد، مالیات کمتری تعلق می گیرد و بالعکس، ورثه با نسبت دورتر مالیات بیشتری پرداخت می کنند.
نحوه پرداخت مالیات بر ارث سهام متوفی
لازم است همه وراث به صورت انفرادی یا جمعی، به اداره امور مالیاتی آخرین اقامتگاه قانونی متوفی مراجعه نمایند. وکیل قانونی، نماینده یا قیّم وراث نیز می تواند به جای آن ها اقدام نماید. با توجه به موقعیت جغرافیایی، در شهرستان ها باید به اداره امور مالیاتی آن شهرستان مراجعه کرد.
تهرانی ها نیز با در نظر گرفتن آخرین اقامتگاه قانونی آن ها به یکی از اداره های زیر مراجعه نمایند:
- اداره مالیات شمیرانات: بلوار آفریقا، خیابان جهان کودک ، خیابان 25 گاندی
- اداره مالیات شمال تهران: بلوار میرداماد، جنب مسجد الغدیر
- اداره مالیات شرق تهران: میدان رسالت، ابتدای خیابان نیروی دریایی
- اداره مالیات غرب تهران: خیابان ستارخان، روبروی برق آلستوم برج سپهر
- اداره مالیات مرکز تهران: خیابان سپهبد قرنی، خیابان سپند
- اداره مالیات جنوب تهران: شهر ری، میدان نماز، شهرک گلها، نبش خیابان لاله ها
مدارک مورد نیاز پرونده مالیات بر ارث سهام متوفی
- دریافت و تکمیل فرم ها
- گواهی انحصار وراثت، گواهی فوت و گواهی پزشک
- شناسنامه و کارت ملی مرحوم و وراث
- ارائه وکالتنامه یا قیّم نامه و کارت ملی درخواست کننده (در صورتی که متقاضی از ورثه نباشد)
- مدارک جهت احراز آدرس محل سکونت متوفی
- مدارک مربوط به اموال درخواست شده
3- مراجعه به دفاتر پیشخوان منتخب
متقاضیان پس از تهیه گواهی انحصار وراثت و پرداخت مالیات با به همراه داشتن مدارک به یکی از دفاتر پیشخوان منتخب شرکت سپرده گذاری مرکزی مراجعه می نمایند. پس از طرح درخواست در دفتر پیشخوان سهام میان ورثه تقسیم می شود.
مدارک مورد نیاز هنگام مراجعه به پیشخوان :
- گواهی انحصار وراثت
- برگه مالیات بر ارث
- گواهی فوت متوفی
- مدارک شناسایی
در پیشخوان، بعد از طی مراحل زیر کار انتقال سهام متوفی به وراث خاتمه می یابد:
- مراجعه کلیه وراث یا نماینده وراث به همراه مدارک مذکور به دفاتر پیشخوان دولت منتخب در سطح ایران
- بررسی مدارک و احراز هویت شخص مراجعه کننده توسط دفاتر پیشخوان
- تحویل گرفتن مدارک از نماینده و ارسال به سمات
- محاسبه تعداد سهام تعلق گرفته به هر یک از ورثه طبق برگه حصر وراثت
- انتقال سهام برای هر یک از وراث
- صدور گواهی نقل و انتقال برای هر یک از وراث
- ارسال پیامک صدور گواهینامه به نماینده وراث
- صدور و چاپ گواهینامه نقل و انتقال سهام برای هر یک از ورثه به صورت مجزا با نام خودشان
- مراجعه هر یک از ورثه به دفاتر پیشخوان و یا امور ارتباط با مشتریان سپرده گذاری مرکزی همراه با مدرک شناسایی معتبر جهت دریافت گواهینامه نقل و انتقال سهام
چگونگی فروش سهام متوفی
پس از آن که انتقال سهام متوفی به وارثین انجام شد، وارثین برای فروش سهام خود باید مراحل زیر را طی کنند:
- ثبت نام در سامانه سجام
- احراز هویت
- دریافت کد بورسی
- مراجعه به یکی از کارگزاری های بورس با در دست داشتن شناسنامه و کارت ملی و برگ سهم
سهام عدالت فرد متوفی چه می شود؟
یکی از رایج ترین سوالات در خصوص سهام متوفی ، تعیین تکلیف سهام عدالت پس از فوت وی است.
در خصوص سهام عدالت فرد فوت شده نیز مانند دیگر دارایی های بورسی او که در بالا خواندید عمل می شود. شما می توانید اطلاعات جامع در مورد سهام عدالت و نیز سهام عدالت متوفی را در مقالههای زیر مطالعه کنید.
- سهام عدالت چیست و به چه کسانی تعلق می گیرد؟
- فروش یا نگهداری سهام عدالت؟
- کارگزاریهای برتر در فروش سهام عدالت کدامند؟
جمعبندی
سهام نیز مانند سایر داراییهای متوفی قابل تقسیم بین ورثه میباشد. به منظور تقسیم و فروش سهام فرد فوت شده ابتدا باید نسبت به انحصار وراثت و پرداخت مالیات بر ارث اقدام کرد. سپس با مدارک لازم که ذکر کردیم، به یکی از دفاتر پیشخوان منتخب دولت مراجعه کنید. بعد از گذشت یک بازه زمانی یک هفته الی یک ماهه، پیامی برای شما ارسال میشود. پیام ارسالی حاوی لینک دانلود برگه سهام است. بعد از دریافت برگه سهام با مراجعه به یک کارگزاری بورس میتوانید نسبت به فروش سهام خود اقدام نمایید.